Американската вселенска агенција НАСА подготвува досега невидена спасувачка операција за да го спаси вселенскиот телескоп „Нил Герелс Свифт“, кој поради постепено губење на висина се приближува кон Земјата побрзо од очекуваното.
Телескопот, лансиран во 2004 година со мисија вредна 250 милиони долари, повеќе од две децении ги набљудува гама-зраците и другите високоенергетски појави во вселената. Сепак, зголемената сончева активност во последните години довела до проширување на горните слоеви на атмосферата, што создало дополнителен отпор и постепено ја намалувало неговата орбита.
Иако првично се проценувало дека „Свифт“ ќе остане во орбитата уште неколку години, инженерите минатата година забележале дека телескопот губи висина значително побрзо. Без интервенција, постои опасност леталото да влезе во атмосферата и да заврши со својата мисија уште ова лето.
Затоа НАСА ја започна мисијата „Swift Boost“, чија цел е специјално вселенско летало наречено „Линк“ да се спои со телескопот и повторно да го подигне во повисока орбита. Доколку операцијата биде успешна, научната мисија на „Свифт“ би можела да продолжи најмалку уште пет години.
Планирано е лансирањето да се изврши на 27 јуни од атолот Квајалеин на Маршалските Острови. По достигнувањето на орбитата на телескопот, „Линк“ ќе се приближи, ќе се прикачи на него и во текот на неколку месеци постепено ќе го врати на неговата првобитна висина.
Мисијата носи и значителни ризици. Телескопот никогаш не бил конструиран за ваков тип спојување, а неговите надворешни заштитни слоеви можеби се оштетени поради долгогодишниот престој во вселената. Дополнително, силна сончева бура би можела дополнително да ја промени неговата орбита и да ги усложни плановите на НАСА.
Посебно внимание привлекува и брзината со која е реализиран проектот. Компанијата задолжена за изградба на леталото „Линк“ била избрана пред само девет месеци, а за толку краток период успеала да развие целосно функционален вселенски влекач со роботски раце, погонски систем и потребна опрема за сложената операција.
Доколку мисијата успее, таа би можела да стане пресвртница во историјата на вселенските операции и да отвори нови можности за продолжување на животниот век на скапите научни летала во орбитата.
