Вселенската компанија „СпејсЕкс“ го испрати „Старшип“ во орбитата околу Земјата, но планот за враќање на двата дела на најголемиот ракетен систем на компанијата беше нарушен уште во првите минути од летот. Ракетниот забрзувач „Супер Хеви“ не се врати на лансирната кула како што беше предвидено, туку беше пренасочен кон море, додека горниот дел од системот го продолжи летот во вселената.
Петнаесеттиот тест-лет на „Старшип“ започна во петокот, на 13 ноември, од лансирниот комплекс „Старбејс“ во Тексас. Целта беше за првпат во рамки на иста мисија со механичките раце на лансирната кула да бидат прифатени и долниот ракетен забрзувач и горното вселенско летало.
Иако обидот за прифаќање на забрзувачот беше откажан, мисијата не заврши со тоа: леталото „Старшип“ влезе во орбитата, а неговото враќање останува следниот голем тест.
Забрзувачот пренасочен кон морето
По полетувањето, двата дела на ракетниот систем се разделија како што беше планирано. „Супер Хеви“, кој со своите мотори го обезбедува почетниот потисок, требаше да се врати кон лансирната локација и да биде прифатен од големите механички раце на кулата.
Но компанијата го откажа обидот за негово прифаќање. Забрзувачот беше пренасочен кон морето во Мексиканскиот Залив, каде што заврши во пламен.
Причината за откажувањето на маневарот засега не е јавно утврдена. Од „СпејсЕкс“ најавија дека ќе ги разгледаат податоците од летот за да утврдат што довело до одлуката забрзувачот да не се врати кон кулата.
Компанијата и претходно успеала да го фати забрзувачот со механичките раце на лансирната кула. Новината во оваа мисија беше намерата во истиот лет на сличен начин да бидат вратени и забрзувачот и горното летало.
Леталото во орбитата, следува враќање на Земјата
За разлика од долниот степен, горното летало го продолжи искачувањето и влезе во орбитата околу Земјата. Мисијата предвидуваше и распоредување на сателити за интернет-мрежата „Старлинк“.
Според планот на „СпејсЕкс“, леталото треба да направи приближно 14 обиколки околу Земјата за време на лет подолг од 22 часа. Потоа е предвидено да се врати кон „Старбејс“, каде што компанијата планира да се обиде да го прифати со механичките раце на кулата.
Таков маневар со горното летало на „Старшип“ досега не бил изведен. Неговиот исход останува неизвесен и ќе зависи од состојбата на леталото и условите за безбедно враќање.
Зошто враќањето е важно за „СпејсЕкс“?
„Старшип“ и „Супер Хеви“ се дизајнирани како систем за повеќекратна употреба. Намерата на компанијата е двата дела по летот да можат да бидат вратени, подготвени и повторно употребени.
Токму затоа враќањето на леталото до лансирната локација е еден од најважните делови на овој тест. За разлика од забрзувачот, кој се враќа неколку минути по полетувањето, горното летало треба да остане во орбитата, а потоа повторно да помине низ атмосферата пред да се обиде да стигне до кулата.
При претходниот тест во септември, „Старшип“ за првпат достигна орбита околу Земјата, по што изврши контролирано спуштање во Тихиот Океан. Новата мисија треба да покаже дали компанијата може да направи чекор понатаму и да го врати леталото до местото од кое полета.
НАСА планира да користи верзија на „Старшип“ во својата програма за враќање астронаути на Месечината, додека долгорочната цел на „СпејсЕкс“ е системот да се користи и за мисии кон Марс.
Извори: Си-би-ес њуз, Space.com, SpaceX.
