Претставници на Студентската листа во Србија одржаа одделни средби со американски и руски дипломати, отворајќи ги првите јавни разговори со претставници на двете светски сили по победата на парламентарните избори. Средбите доаѓаат пред конституирањето на новото српско Собрание и формирањето влада, во време кога се поставува прашањето како новото мнозинство ќе ги води односите со Вашингтон, Москва и другите меѓународни партнери.
Разговорите со американските и руските претставници се одржаа во четвртокот, на 12 ноември, во Белград. Во наредниот период се најавени и средби со претставници на други земји, меѓу кои Италија.
Американскиот претставник им ја честитал изборната победа
Со претставниците на Студентското движење и Студентската листа се сретна помошникот на американскиот државен секретар за европски и евроазиски прашања, Брендан Ханрахан, кој престојуваше во посета на Белград.
Според соопштението на американската амбасада, Ханрахан им го честитал изборниот успех на претставниците на движењето. На средбата присуствувал и вршителот на должноста во амбасадата на САД во Белград, Александар Титоло.
Во делегацијата на Студентската листа, според српските медиуми, биле Милана Писариќ, Дејан Радивојевиќ, Дејан Шошкиќ и Игор Микитишин, заедно со претставници на студентското движење. На разговорите станало збор за натамошна соработка и односите меѓу Србија и САД.
Со рускиот амбасадор разговарале за односите меѓу Белград и Москва
Во одделна средба, претставниците на Студентската листа Дејан Шошкиќ и Миодраг Крмар разговарале со рускиот амбасадор во Србија, Александар Боцан-Харченко.
Според соопштението на руската амбасада, теми биле идниот развој на односите меѓу Србија и Русија, зајакнувањето на врските меѓу двата народа и соработката во меѓународните организации.
Руската страна ја потврдила и својата позиција за Косово, заснована на почитување на суверенитетот и територијалниот интегритет на Србија, повикувајќи се на Резолуцијата 1244 на Советот за безбедност на Обединетите нации.
Од студентското движење порачале дека владеењето на правото и енергетиката се меѓу темите важни за стабилноста на институциите, економската сигурност и долгорочниот развој на Србија.
„Изборната победа ни донесе одговорност да ги застапуваме интересите на граѓаните и во разговорите со претставниците на меѓународната заедница“, се наведува во нивното соопштение.
Оттаму порачале дека разговорите со меѓународните партнери не значат откажување од сопствените ставови. „Во меѓународните односи сакаме партнерство, а не потчинетост, соработка, а не послушност“, наведуваат од движењето.
Студентската листа обезбеди парламентарно мнозинство
Дипломатските средби следуваат по вонредните парламентарни избори одржани на 25 октомври. Според конечните резултати, листата „Студентска листа – Студентите победуваат“ освои 140 од вкупно 250 пратенички места, со што обезбеди повеќе од 126 мандати потребни за мнозинство.
Листата „Александар Вучиќ – Обединета Србија“ освои 103 мандати, а преостанатите седум им припаднаа на малцински листи. Првата седница на новиот состав на Собранието е закажана за 17 ноември.
Победата на Студентската листа произлезе од движењето што се разви по уривањето на настрешницата на железничката станица во Нови Сад во ноември 2024 година. Во несреќата загинаа 16 лица, а трагедијата предизвика масовни протести и барања за одговорност и борба против корупцијата.
Иако листата има доволно мандати за парламентарно мнозинство, новата влада допрва треба да биде избрана. Затоа дипломатските разговори се одвиваат во период кога претстои и изборот на раководството на новиот собраниски состав и на идниот владин тим.
Предизвик за идната власт
Србија во изминатите години одржуваше односи и со Западот и со Русија, додека истовремено се стреми кон членство во Европската Унија. Како новото мнозинство ќе го постави тој однос е едно од прашањата што ќе привлечат внимание по формирањето на владата.
Политикологот Рајко Петровиќ оценува дека секоја власт во Србија треба да работи на односите со големите сили, но смета дека одржувањето на досегашната надворешна политика ќе биде предизвик. И директорот на Центарот за проучување на глобализацијата, Дејан Милетиќ, ги оценува средбите како позитивен сигнал, посочувајќи го и значењето на енергетските прашања.
Засега, одржаните средби ја покажуваат намерата на претставниците на Студентската листа да разговараат со различни меѓународни партнери. Конкретниот правец на надворешната политика ќе биде појасен по изборот на новата влада и претставувањето на нејзината програма.
