Монументалните камени статуи на Велигденскиот Остров со векови предизвикуваат интерес, а истражување на научници од Универзитетот Бингамтон нуди можно објаснување зошто многу од нив биле поставени на одредени места: во близина имало извори на слатка вода.
Статуите, познати како моаи, биле изработувани од вулкански камен меѓу 1300 и 1600 година. На островот Рапа Нуи, познат и како Велигденски Остров, има приближно илјада вакви скулптури. Се смета дека биле подигнувани во чест на поглавари и други значајни личности, пренесува „Инди100“.
Истражувачите се обиделе да утврдат дали нивната распространетост е поврзана со пристапот до вода — ресурс што на островот е природно ограничен.
Порозната вулканска почва брзо ја пропушта дождовницата во подземјето, поради што нема вообичаена мрежа од реки и потоци. Подземната вода, меѓутоа, се движи кон брегот и на одредени места избива на површината.
Антропологот Карл Липо од Универзитетот Бингамтон објаснува дека овој процес е особено забележлив при осека, кога слатката вода може директно да истекува кон морето. На таквите места се создава мешавина од слатка и морска вода со пониска соленост.
За да ја испитаат можната поврзаност, научниците ја анализирале соленоста на крајбрежната вода и ги споредиле резултатите со распоредот на спомениците. Утврдиле совпаѓање меѓу локациите со достапна слатка вода и местата на кои биле поставени.
Според Липо, сознанијата за овие извори помагаат подобро да се разбере изборот на локациите за монументалните градби.
Дополнителни траги се наоѓаат во европските записи од 18 век, во кои се опишува дека жителите пиеле вода што посетителите ја сметале за морска. Истражувачите посочуваат дека можеби станувало збор за вода од крајбрежните извори, измешана со морска вода, со значително пониска концентрација на сол.
Наодите отвораат прашања и за општествениот живот на островот: дали пристапот до овие извори влијаел врз собирањето на заедниците и нивната соработка при изградбата и поставувањето на спомениците.
Сепак, поврзаноста со водата не докажува дека таа била единствената причина за изборот на локациите. Верското, симболичкото и општественото значење на статуите остануваат важни за разбирањето на наследството на Рапа Нуи.
