УТРО.мк

(ВИДЕО) Од Котор до Цетиње, со траги до Македонија: Како војната на мафијашките  кланови ги вовлекува младите во светот на платените убиства

(ВИДЕО) Од Котор до Цетиње, со траги до Македонија: Како војната на мафијашките  кланови ги вовлекува младите во светот на платените убиства
Vero

Убиството на Милош Ѓуричковиќ кај Цетиње повторно го отвори прашањето за крвавиот судир меѓу шкаљарскиот и кавачкиот клан. Додека црногорската полиција трага по најмалку двајца можни извршители, одделни истраги во регионот откриваат уште една загрижувачка појава – ангажирање млади лица, вклучително и македонски државјани, за тешки кривични дела.

Телото на 56-годишниот Милош Ѓуричковиќ беше пронајдено на 21 ноември во Бајице, кај Цетиње. Црногорската полиција соопшти дека бил убиен со огнено оружје, а медиумите во земјата со години го поврзуваа со шкаљарската криминална група.

На друга локација истражителите открија запалено возило со две пушки оштетени од пожарот. Полицијата се сомнева дека возилото и оружјето биле користени при убиството и дека во нападот учествувале најмалку две лица. Се проверуваат и можни врски со лица надвор од Црна Гора.

Истрагата е во почетна фаза. Досега јавно не е потврдено дека во убиството на Ѓуричковиќ учествувал македонски државјанин, ниту дека е утврден нарачателот. Поврзувањето со Македонија доаѓа од други, одделни случаи и истражувања за регрутирање млади луѓе во регионалното подземје.

Два клана, една пратка и повеќе од една деценија насилство

Приказната за шкаљарскиот и кавачкиот клан започнува во Котор, црногорскиот приморски град од чии населби Шкаљари и Кавач потекнуваат имињата на двете групи.

Според истражувањето на меѓународната новинарска мрежа OCCRP, нивни припадници претходно биле дел од поширока криминална мрежа поврзана со транспорт на кокаин од Јужна Америка кон Европа. Раздорот избил во 2014 година, по спор околу околу 200 килограми кокаин во Валенсија, Шпанија.

За тоа што точно се случило со дрогата постојат различни описи. OCCRP, повикувајќи се на разузнавачки и други извори, пишува дека едната група ја пронашла и ја задржала пратката на другата. Она што следувало бил расцеп меѓу поранешните соработници и судир што со години се прелева низ границите.

Како една од првите жртви на војната меѓу групите се наведува Горан Радоман, убиен во Белград во февруари 2015 година. Во годините потоа нападите продолжија во Црна Гора, Србија и во други европски земји.

Размерот на насилството го покажува и процената на Европол, кој во 2024 година соопшти дека судирот меѓу двата клана резултирал со повеќе од 60 смртни случаи. Различни истражувања користат различни периоди и критериуми при броењето, па бројката не треба да се смета за конечен биланс.

Грција: Убиства што ја покажаа меѓународната мрежа

Едни од најпознатите напади поврзани со војната на клановите се случија во Грција во 2020 година.

Во Атина беа убиени Игор Дедовиќ и Стеван Стаматовиќ, додека подоцна истата година на Крф беа убиени Алан Кожар и Дамир Хаџиќ. Српската полиција и обвинителството ги означија четворицата како високопозиционирани припадници на шкаљарската група.

Во 2024 година српските надлежни соопштија дека се уапсени лица осомничени за вмешаност во четирите убиства. Во меѓународната истрага учествуваа и Европол и Евроџаст. Обвинителните наводи се предмет на постапка и не претставуваат утврдена вина.

Истражувањето на OCCRP и српски КРИК за убиството на Кожар и Хаџиќ, засновано врз полициски извештај и анализирани пораки, опиша операција во која биле ангажирани повеќе луѓе и значителни финансиски средства.

Новинарите покажаа како во истрагите се користеле податоци од шифрирана комуникација, но и други информации што осомничените ги собирале за движењето на метата. Тие податоци дадоа увид во тоа колку далеку можат да стигнат криминалните мрежи при следење на ривалите.

Семејството Ѓуричковиќ со години било мета

Последното убиство кај Цетиње не е прв насилен напад што го погодил семејството на Милош Ѓуричковиќ.

Неговиот брат Радомир беше убиен на Цетиње во 2016 година, а братучедот Горан Ѓуричковиќ беше убиен во Будва во 2015 година. И самиот Милош преживеал напад во Белград во 2017 година, објави црногорски „Вијести“.

Во септември 2026 година, Ѓуричковиќ бил првостепено ослободен од обвиненијата во предмет поврзан со наводно планирање шверц на дрога. Според „Вијести“, судот оценил дека изведените докази не ги потврдиле обвинувањата на Специјалното државно обвинителство.

Убиството на Ѓуричковиќ се случува во средина долго погодена од судирот на криминалните групи. Сепак, дали наредбата за неговата смрт потекнува од ривалски клан и кој точно учествувал во организацијата се прашања на кои треба да одговори тековната истрага.

Македонскиот случај во Будва

Еден од случаите што ја свртеа јавноста кон можната улога на млади македонски државјани во регионалните пресметки е обидот за убиство на Марко Љубиша, познат како Кан, во Будва.

Нападот се случил на 7 август 2025 година во комплексот на хотелот „Маестрал“. Црногорските медиуми го поврзуваат Љубиша со шкаљарската група, а според обвинителската истрага, тој бил тешко повреден.

Во јули 2026 година во Никшиќ беше уапсен 19-годишниот македонски државјанин Андреј Танасковски, осомничен за обидот за убиство. Во октомври, Врховниот суд на Црна Гора му го продолжил притворот во предметот, објавија „Вијести“, повикувајќи се на судската одлука.

ВИДЕО ОД АПСЕЊЕТО НА АНДРЕЈ ТАНАСКОВСКИ

Тој е осомничен, а некоја негова вина не е утврдена со правосилна пресуда во достапните извештаи. Случајот не е поврзан со убиството на Ѓуричковиќ кај Цетиње.

Како младите влегуваат во кругот?

Истражувачката емисија „КОД“ на Телма во септември годинава објави сторија за регрутирање млади Македонци од српски и црногорски криминални групи. Повикувајќи се на неименувани безбедносни извори, емисијата опиша наводи за посредници, ветени пари, сместување и зависност на младите лица од луѓето што ги ангажираат.

Истите извори тврдат дека на некои им биле давани лажни документи и средства за комуникација, додека нарачателите останувале на дистанца. Станува збор за медиумски објавени наводи, а не за судски утврден опис на секој случај.

За поширокиот проблем зборува и истражувањето на регионалната мрежа БИРН. Српскиот обвинител за организиран криминал во разговор за БИРН објаснил дека млади и малолетни лица можат да бидат ангажирани преку посредници, што го отежнува поврзувањето на извршителите со високо поставените членови на групите.

Портпарол на Европол за истото истражување изјавил дека младите понекогаш немаат претходно позната врска со криминалната организација, а во некои случаи ниту криминално досие. Со тоа врската меѓу лицето што извршува задача и оној што ја нарачал станува потешка за утврдување.

Мотивите и околностите не се исти кај сите. Обвинителот со кој разговарал БИРН ги посочува финансиската ранливост, желбата за припадност и докажување како дел од факторите што можат да бидат искористени. Ниту една од тие околности сама по себе не значи дека млад човек ќе стане дел од криминална група.

Трагедијата на млад Македонец во Белград

Во октомври 2025 година, 21-годишниот Мартин Сипковски од Македонија загина во експлозија во стан во центарот на Белград. Случајот беше отворен и во истражувањата на БИРН и на „КОД“ за младите лица што се појавуваат на маргините на регионалните криминални пресметки.

Во дел од медиумските извештаи се изнесени сомнежи за можната намена на експлозивот. Неговиот татко јавно ги оспори тврдењата дека Мартин подготвувал напад и побара целосна и независна истрага. Овие спротивставени тврдења не треба да се претставуваат како конечен судски заклучок.

Кој ги нарачува нападите?

За јавноста највидлив е човекот што пука или е уапсен во близина на местото на нападот. Но истрагите за организираниот криминал покажуваат дека утврдувањето на нарачателот, финансирањето и улогата на помагачите може да биде многу посложено.

Истражувачката база „Црна книга“ на КРИК и Радио Слободна Европа бележи голем број нерасветлени мафијашки убиства. Во преглед објавен во 2024 година, за дел од случаите извршителите сè уште биле непознати. Податоците се однесуваат на поширок круг мафијашки убиства во Србија и Црна Гора, а не само на војната меѓу двата клана.

Додека во Цетиње се анализираат пронајдените траги, случаите од Будва и Белград го поставуваат поширокото прашање како младите од Македонија доаѓаат во контакт со регионалните криминални мрежи – и колку далеку можат да стигнат истрагите надвор од лицата што непосредно се поврзуваат со насилството..

Dijamant Lotarija
Loto & Dzoker
Green Machines

Сподели го овој напис

Kalinka Lotarija
Horoskop Lotarija
Филигран