
Најмладата пациентка со рак на грлото на матката во Македонија има само 18 години, предупредија гинеколозите, повикувајќи на поголем опфат со вакцинација против хуманиот папиломавирус (ХПВ) и редовен скрининг.
На прес-конференција по повод Светскиот ден за елиминација на ракот на грлото на матката, Македонската асоцијација на гинеколози и опстетричари укажа дека навремената вакцинација и откривањето на промените можат да спречат голем дел од заболувањата поврзани со вирусот.
Во земјава годишно околу 120 жени заболуваат од инвазивен рак на грлото на матката, а лекарите посочуваат дека опфатот со ХПВ вакцината сè уште е недоволен. Според последните извештаи што ги наведуваат здравствените работници, тој изнесува околу 51,5 до 52,5 отсто.
ХПВ може да биде присутен без симптоми
Хуманиот папиломавирус е чест и може да ги засегне и жените и мажите. Во најголем број случаи организмот сам ја надминува инфекцијата, но долготрајната инфекција со одредени високоризични типови може да предизвика промени на клетките и да доведе до развој на рак.
Покрај ракот на грлото на матката, ХПВ е поврзан и со други видови карцином што можат да се појават кај двата пола, вклучително и рак на анусот, устата и грлото.
Лекарите објаснуваат дека инфекцијата често не предизвикува забележливи симптоми. Затоа лицето може да не знае дека било изложено на вирусот.
Вакцината е важна и за девојчињата и за момчињата
Здравствените работници препорачуваат вакцинацијата да се спроведе пред можната изложеност на вирусот, кога превентивниот ефект е најголем.
На прес-конференцијата беше посочено дека редовната вакцинација во земјава се спроведува во седмо одделение, кога децата имаат околу 12 години. Од 2024 година вакцинацијата е овозможена и за момчињата, а се применува деветвалентна вакцина, која штити од девет типови на ХПВ.
За бројот на дози и можностите за вакцинација на постара возраст, родителите и граѓаните можат да се информираат кај матичен лекар или во вакцинален пункт.
Што треба да знаат родителите?
Дел од родителите сè уште се двоумат поради стравувања и дезинформации за вакцината. Светската здравствена организација наведува дека ХПВ вакцините не содржат жив вирус и не можат да предизвикаат ХПВ инфекција.
Според прегледот на достапните научни докази, не е утврдена поврзаност меѓу ХПВ вакцинацијата и неплодноста. Како и кај другите вакцини, можни се несакани реакции, најчесто благи, за кои родителите можат да разговараат со лекар.
Редовните прегледи остануваат важни
Вакцинацијата е важна заштита, но не го заменува скринингот за рак на грлото на матката. Превентивните прегледи овозможуваат да се откријат промени пред тие да преминат во рак, дури и кога жената нема никакви тегоби.
Според СЗО, преканцерозните промени најчесто не предизвикуваат симптоми. Затоа е важно жените да разговараат со својот гинеколог за видот и зачестеноста на скринингот што им се препорачува.
Пораката на лекарите е дека навремената вакцинација и редовниот скрининг заедно можат значително да го намалат ризикот од рак на грлото на матката и да помогнат промените да се откријат и лекуваат навреме.























