УТРО.мк

Битка за иднината на вештачката интелигенција: Америка и Кина ги развиваат три четвртини од водечките модели

Битка за иднината на вештачката интелигенција: Америка и Кина ги развиваат три четвртини од водечките модели
Vero

Светската трка за развој на вештачката интелигенција сè повеќе се води меѓу два технолошки гиганта – Соединетите Американски Држави и Кина. Заедно, двете земји учествуваат со 74 отсто во развојот на моделите опфатени со анализа на Светската банка, додека останатите држави заостануваат со значително помали удели.

Според податоците, САД имаат удел од 50 отсто, а Кина од 24 отсто. Зад нив следуваат Обединетото Кралство со 5,2 отсто и Канада со 3,1 отсто, додека ниту една друга поединечно наведена земја нема удел поголем од 2,3 отсто.

Анализата се темели на базата на модели на вештачка интелигенција на истражувачката организација „Епох АИ“ (Epoch AI), со податоци заклучно со мај 2026 година, а е поврзана со Извештајот за светскиот развој на Светската банка за 2026 година.

Овие бројки ја покажуваат концентрацијата на развојот во мал број земји, но бројот на модели сам по себе не ја покажува целосно нивната моќ, квалитет или економско влијание.

Америка со најголем удел

Американското водство е поврзано со неколку предности: силен пазар на ризичен капитал, големи технолошки компании, истражувачки кадар и развиена компјутерска инфраструктура.

Компании како „ОпенАИ“, „Гугл“ и „Антропик“ развиваат системи што се користат низ целиот свет, потпирајќи се на големи компјутерски капацитети и напредни полупроводници. Пристапот до услуги за пресметување во облак им овозможува на истражувачките тимови да работат со ресурси потребни за тренирање на сложени модели.

Во развојот улога имаат и федералното финансирање на истражувањата, како и политиките за поттикнување на домашното производство на чипови.

Американското присуство се чувствува и преку широко користените чет-ботови и други услуги што им овозможуваат на граѓаните и компаниите секојдневно да користат вештачка интелигенција.

Кина ја намалува разликата

Иако кинескиот удел во анализата е помал од американскиот, земјата останува вториот голем играч во глобалната трка. Кинеските истражувачки тимови и компании, меѓу кои „ДипСик“ (DeepSeek) и „Алибаба“, работат на модели што во одредени перформанси ја намалуваат разликата со водечките американски системи.

Особено внимание привлекуваат напорите за развој на поевтини модели и модели со отворени тежини. Тие им овозможуваат на истражувачите и програмерите да ги преземат и приспособуваат моделите, зависно од условите под кои се објавени.

Кина има значајна улога и во снабдувањето со критични минерали потребни за технолошката инфраструктура. Сепак, пристапот до најнапредните чипови, компјутерските капацитети и капиталот останува меѓу клучните фактори што ќе влијаат врз нејзиниот понатамошен развој.

Европа бара начин да го намали јазот

Европските земји поединечно имаат значително помали удели од САД и Кина. Меѓу причините се посочуваат фрагментираните пазари на капитал, помалиот број големи технолошки инвеститори и ограничениот пристап до компјутерска инфраструктура.

Регулаторната неизвесност, исто така, може да влијае врз инвестициските одлуки. Сепак, европското заостанување не може да се објасни само преку пристапот кон регулирањето на вештачката интелигенција, бидејќи врз развојот влијаат повеќе меѓусебно поврзани фактори.

Поголемиот јаз во развојот може да ја зголеми зависноста на европските земји од американските и кинеските даватели на услуги. Тоа отвора прашања за пристапот до инфраструктурата, идните иновации и контролата врз технологиите што се користат во економијата и јавните услуги.

Шанса и за земјите што не развиваат свои модели

Според Светската банка, земјите можат да остварат значителни економски придобивки од вештачката интелигенција и без самостојно да ги развиваат најнапредните модели.

Приспособувањето и примената на постојните системи можат да бидат поисплатлив начин за зголемување на продуктивноста и конкурентноста. Тоа отвора можности и за помалите земји, компаниите и институциите што немаат ресурси да се натпреваруваат со најголемите технолошки корпорации.

За нив, предизвикот ќе биде како достапната технологија да ја применат во образованието, бизнисот и јавните услуги – и како нејзините можности да ги претворат во конкретни придобивки.

Dijamant Lotarija
Loto & Dzoker
Green Machines

Сподели го овој напис

Kalinka Lotarija
Horoskop Lotarija
Филигран