Поминаа повеќе од седум години од писмото на „Виножито“ до Вселенскиот патријарх Вартоломеј, но јавно објавен одговор за барањето за богослужба на македонски јазик сè уште нема
Повеќе од седум години по официјалното барање на партијата „Виножито“ до Вселенскиот патријарх Вартоломеј, прашањето за богослужба на македонски јазик за православните христијани од македонското малцинство во Грција останува без јавно познат одговор. Писмото, објавено на 6 март 2019 година, беше адресирано до Архиепископот на Константинопол, Нов Рим и Вселенски патријарх Вартоломеј, а во него беше побарано Македонците во Грција да можат да се молат и да слушаат црковна служба на својот мајчин, современ македонски јазик.
Во писмото, „Виножито“ го отвори прашањето не само како јазично, туку и како верско и човеково право. Барањето беше формулирано во контекст на православните христијани кои се идентификуваат како етнички Македонци во Грција и кои, според партијата, имаат право својата вера да ја практикуваат на јазикот на кој зборуваат во семејствата, заедниците и локалната традиција. Во писмото посебно беше нагласено дека е недостоинствено, па дури и неправедно, луѓе познати во своите села со македонски лични имиња да бидат споменувани во црковни обреди со хеленизирани имиња што локалната заедница не ги користи.
„Виножито“ е политичка организација на македонското малцинство во Грција, основана во Лерин/Флорина во 1995 година, а од 2002 година е членка на Федералната унија на европските националности – FUEN. Организацијата со години јавно настапува со барања за признавање и заштита на јазичните, културните и малцинските права на Македонците во Грција.
Но, иако барањето беше јасно, институционалниот одговор остана нејасен. Наместо јавно видлив одговор од Вселенската патријаршија, во април 2019 година беше видлива реакција од Светиот синод на Грчката православна црква, кој испратил писмо до патријархот Вартоломеј и изразил загриженост поради барањето за литургија на „македонски јазик“ во северна Грција.
Токму тука се отвора суштинското прашање: зошто по повеќе од 7 години сè уште нема јавно објавен одговор на барање кое се однесува на основно право, правото верникот да ја слуша молитвата, споменувањето, богослужбата и духовната порака на својот мајчин јазик?
Прашањето е уште позначајно затоа што барањето не беше поставено како политичка провокација, туку како апел до духовна институција. Во писмото беше побарано разбирање, дијалог и одговор. Самиот факт што во завршницата на писмото „Виножито“ изразува надеж дека ќе добие одговор, денес, по повеќе од седум години, го прави молкот уште погласен.
Ова не е само прашање на една партија или една организација. Ова е прашање за односот кон Македонците во Грција, кон нивниот јазик, нивната меморија, нивната вера и нивното право на достоинствено постоење. Ако една црковна институција може да покаже грижа за различни православни заедници низ светот, логично е да се постави прашањето зошто македонските православни верници во Грција и натаму остануваат без јавно препознаен одговор.
Седум години подоцна, писмото од 6 март 2019 година останува документ за едно барање, но и сведоштво за институционален молк. А молкот, кога станува збор за јазик, вера и човечко достоинство, никогаш не е неутрален.
