Забележливо зголемување на сексуално преносливи инфекции е регистрирано низ Европа, покажуваат најновите анализи на Европскиот центар за превенција и контрола на болести, кои укажуваат дека 2024 година се издвојува како една од најкритичните во последната деценија кога станува збор за гонореја и сифилис.
Податоците покажуваат дека гонорејата се шири со забрзано темпо: бројот на пријавени случаи достигнал над сто илјади, што претставува повеќекратно зголемување во споредба со средината на 2010-тите. Сифилисот, исто така, бележи силен раст и во истиот период повеќе од двојно ја зголемил својата застапеност.
Здравствените експерти предупредуваат дека дел од причината лежи во недоволното тестирање и недоследната превенција, што создава простор инфекциите подолго да останат незабележани и да се шират понатаму. Тие потсетуваат дека и двете болести, доколку не се третираат навреме, можат да доведат до сериозни последици – од хронични болки и репродуктивни проблеми, па сè до оштетувања на срцето и нервниот систем кај сифилисот.
Посебна загриженост предизвикува и порастот на конгениталниот сифилис, односно случаи во кои инфекцијата се пренесува од мајка на новороденче, што може да резултира со долгорочни и тешки здравствени компликации.
Иако лекарите нагласуваат дека заштитата е релативно едноставна: редовно тестирање и употреба на заштита при сексуални односи, бројките покажуваат дека свесноста и практиката не одат во чекор со ризикот.
Растот на инфекциите не е рамномерно распределен. Најголем број случаи на гонореја и сифилис се евидентирани во Шпанија, која се издвојува како земја со највисоки пријавени бројки во европските извештаи. Во Хрватска, пак, бројките остануваат релативно ниски, но сепак со благ пораст кај сифилисот. Слична слика се забележува и во Словенија, каде гонорејата варира од година во година, додека сифилисот покажува поизразена тенденција на зголемување.
И покрај оваа динамика кај одредени инфекции, хламидијата останува најчесто пријавуваната бактериска сексуално пренослива болест во Европа, иако нејзината вкупна зачестеност бележи благ пад во однос на претходната деценија.
Во поширок европски контекст, земјите кои не учествуваат во заедничките европски анализи, како Обединетото Кралство, сепак пријавуваат сопствени рекордни бројки преку национални извештаи, што дополнително ја потврдува тренд линијата на раст.
Експертите предупредуваат дека особено загрижува фактот што порастот најмногу се забележува кај одредени групи население, како мажи кои имаат сексуални односи со мажи, но и кај хетеросексуални жени во репродуктивна возраст, што укажува на поширока промена во моделите на пренос.
Во основа, пораката од здравствените служби останува иста: без навремено тестирање, одговорно сексуално однесување и доследна превенција, инфекциите продолжуваат да се шират побрзо отколку што системите за јавно здравје успеваат да ги контролираат.
Симптомите, пак, често се првиот аларм. Гонорејата најчесто се манифестира со необичен исцедок и болка или печење при мокрење, како и болки во долниот абдомен или тестисите. Сифилисот започнува со мали ранички во пределот на гениталиите или во устата, а може да премине во фази со осипи, промени на кожата, општа слабост и симптоми слични на грип, па дури и промени во косата и веѓите ако не се лекува навреме.
Здравствените институции повторуваат дека раното откривање останува најсилното оружје во спречување на компликации и понатамошно ширење на овие инфекции.
