Извор: Index.hr
И покрај повремените сигнали од Вашингтон дека дипломатскиот процес околу Украина би можел повторно да заживее, расположението на фронтовските и политичките линии во Москва и Киев е сè поразочарано. Според сознанија што ги пренесува Financial Times, двете завојувани страни сè помалку веруваат дека американско посредништво може да донесе реален напредок, дури и ако глобалните кризим како тензиите на Блискиот Исток, се стават во втор план.
Во суштината на оваа нова фаза од конфликтот стои јасен пресврт: Русија, според западни и украински процени, не покажува интерес за компромис, туку за проширување на воената контрола. Кремљ, наводно, го пренасочува фокусот кон целосно зацврстување на доминацијата во Донбас, но и кон можни нови територијални барања ако таму се постигне успех. Во исто време, украинската страна сè поотворено смета дека веќе не е под ист политички притисок од САД за брзо постигнување договор, особено поради застојот на руските офанзиви и засилените удари со дронови длабоко зад линијата на фронтот.
Дипломатија во сенка и сè потесен простор за преговори
Иако формално комуникацијата не е прекината, реалните канали на преговори изгледаат замрзнати. Украински функционери тврдат дека последната сериозна рунда разговори пропаднала уште во февруари, по што динамиката практично се распаднала. Фрустрацијата во Киев е насочена кон Вашингтон, кој, според нив, не успеал да издејствува никакво омекнување на руските позиции.
Од друга страна, Москва јасно порачува дека понатамошни разговори се бесмислени без украинско повлекување од целиот Донбас, услов кој Киев го смета за неприфатлив. Европските дипломати, истовремено, предупредуваат дека Русија настапува со „максималистички барања“ и дека не покажува вистинска подготвеност за компромис, и покрај формалната отвореност за дијалог.
Политички игри околу посредниците
Во меѓувреме, САД преку неформални канали продолжуваат да одржуваат контакти со двете страни. Специјалните пратеници поврзани со тимот на Доналд Трамп водат одвоени разговори со украински и руски претставници, а се најавуваат и нови посети. Сепак, обидите за вклучување европски посредници наидуваат на отпор од Кремљ, кој одбива широка меѓународна формула на преговори.
Дополнителна контроверзија предизвика предлогот на Владимир Путин за можен европски соговорник во лицето на поранешниот германски канцелар Герхард Шредер – потег кој во Брисел беше дочекан со остри реакции. Европската унија јасно стави до знаење дека избор на посредник од страна на Москва е неприфатлив, а Киев директно ја отфрли идејата.
Воена логика што ја надвладува дипломатијата
Додека дипломатските канали тапкаат во место, воената реалност на теренот останува клучниот фактор. Украинските сили продолжуваат со напади со беспилотни летала длабоко на руска територија, таргетирајќи логистика, складишта и воени позиции. Овие удари веќе имаат ефект врз руските јавни настани и симболични демонстрации на моќ, вклучително и ограничувања на воени паради.
Од руската страна, и покрај забавеното напредување, реториката останува агресивна. Владимир Путин во последните јавни настапи повторно зборува за „конечен пораз на непријателот“, уверувајќи дека руските сили постепено ја доближуваат целта. Воени извори блиски до Кремљ дури проценуваат дека постои амбиција целиот Донбас да биде ставен под целосна контрола во наредните месеци.
Ескалација наместо компромис
Според украински воено-разузнавачки анализи, евентуалното руско заземање на Донбас би можело да отвори врата за нов бран територијални барања, вклучително и региони како Херсон и Запорожје, делумно или целосно надвор од руската контрола. Некои процени одат уште подалеку, сугерирајќи дека стратегиската визија на Кремљ останува насочена кон поширока доминација над Украина, сè до линијата на реката Днепар, па дури и кон клучни градови како Киев и Одеса.
И покрај тоа, на теренот ситуацијата е далеку од решена. Руското напредување, според западни и украински извештаи, се одвива бавно и со големи загуби, додека украинската армија успева да ја одржи одбраната и истовремено да врши асиметрични удари во длабочина.
Затворен круг без излез
Во ваков контекст, и двете страни формално ја задржуваат реториката на отвореност кон мир, но суштински се движат во спротивни насоки. Москва инсистира на воена победа како предуслов за било каков договор, додека Киев сè повеќе смета дека преживувањето на државата зависи од продолжување на отпорот, а не од компромис под притисок.
