Новите правила на Европската унија носат дополнителна обврска при продажба на одредени користени автомобили, но тоа не значи дека секој сопственик кој ќе го огласи автомобилот на интернет ќе мора да обезбедува дополнителна документација.
Станува збор за Регулативата (ЕУ) 2026/1738, која се однесува на барањата за циркуларност при дизајнирањето на возилата и управувањето со отпадните возила. Регулативата стапи во сила на 13 август годинава, а поголемиот дел од нејзините одредби ќе почнат да се применуваат од 1 септември 2028 година.
Една од целите е да се спречи возила кои фактички се на крајот од својот животен век да продолжат да се продаваат како обични користени автомобили.
Кога приватниот продавач ќе мора да има доказ?
Членот 36 од регулативата посебно го уредува преносот на сопственоста на користени возила во рамките на Европската унија.
За професионалните трговци правилото е пошироко. При продажба на користено возило, тие ќе мора на заинтересираниот купувач да му обезбедат документација со која се потврдува дека автомобилот не е возило на крајот од животниот век.
Како доказ може да послужи документација дека возилото е технички способно за сообраќај или соодветна проценка според критериумите утврдени со регулативата.
Кај граѓаните кои приватно го продаваат својот автомобил, правилото е значително поблаго.
Физичко лице кое не е професионален трговец ќе треба да обезбеди таква документација само во два конкретни случаи.
Првиот е доколку осигурителната компанија го прогласила автомобилот за економска тотална штета.
Вториот се однесува на продажбите што целосно се реализираат преку интернет, без физичка примопредавање на возилото меѓу продавачот и купувачот или лицата кои дејствуваат во нивно име.
Тоа значи дека самото поставување оглас на интернет не значи автоматски дека продавачот ќе мора да обезбедува дополнителни документи.
Ако преку интернет само се пронајдат продавач и купувач, а автомобилот потоа биде физички прегледан и предаден во живо, оваа конкретна одредба не се однесува на таквата продажба.
ЕУ сака да спречи милиони автомобили да исчезнуваат од системот
Позадината на новите правила е многу поширока од интернет-продажбата на автомобили.
Европската комисија предупредува дека секоја година околу 3,5 милиони возила исчезнуваат од официјално евидентираните текови. Дел од нив завршуваат во странство, а други се отстрануваат на нелегален начин.
Новата регулатива има за цел да направи појасна разлика меѓу користен автомобил кој сè уште може да продолжи да се користи и возило кое навистина станало отпад.
Важно е и тоа што новите правила не значат дека автомобилот автоматски станува отпад само поради неговата старост или бројот на поминати километри.
За повеќето приватни сопственици кои ќе го огласат автомобилот преку интернет, а потоа ќе му го покажат и физички ќе му го предадат на купувачот, продажбата нема да стане дополнително административно оптоварена поради оваа одредба.
Поинаква е ситуацијата кај возилата прогласени за економска тотална штета и кај продажбите кои од почеток до крај се реализираат онлајн без физичка примопредавање.
Токму во тие случаи ЕУ сака да обезбеди доказ дека под ознаката „користен автомобил“ не се продава возило кое, според пропишаните критериуми, веќе требало да биде третирано како отпад.
