Системот „Безбеден град“ да се користи не само за откривање сообраќајни прекршоци, туку и за идентификување возила кои потенцијално го загадуваат воздухот, предлага партијата Демократска обнова на Македонија (ДОМ).
Од партијата бараат преку препознавање на регистарските таблички да се издвојуваат ризичните возила, кои потоа би биле упатувани на вонреден еколошки преглед.
Предлогот доаѓа како реакција на нацрт-планот за подобрување на квалитетот на воздухот во Скопје за периодот од 2027 до 2031 година, за кој од ДОМ сметаат дека не предвидува доволно конкретни мерки за контрола на старите дизел-возила.
Според партијата, посебен проблем претставуваат автомобилите со отстранети или нефункционални DPF-филтри, кои се наменети за задржување на штетните честички од издувните гасови.
ДОМ: Старите дизел-возила се изоставени од планот за почист воздух
Од ДОМ предупредуваат дека, иако во новиот план се предвидуваат електрични автобуси, велосипедски патеки и други мерки за намалување на загадувањето, недостасуваат конкретни механизми за контрола на постојниот возен парк.
„Додека се планираат електрични автобуси и велосипедски патеки, во документот недостасуваат конкретни механизми за ставање ред во постојниот возен парк. Отсуството на мерки за откривање возила без исправни DPF-филтри е директен удар врз здравјето на граѓаните, бидејќи токму тие испуштаат најопасни ситни честички“, велат од партијата.
DPF-филтрите имаат значајна улога во намалувањето на емисиите на цврсти честички од дизел-моторите. Нивното отстранување или неисправност може значително да го зголеми испуштањето штетни материи во воздухот.
Построги контроли и ограничување на увозот на стари дизел-возила
ДОМ бара во конечната верзија на планот да бидат вклучени повеќе конкретни мерки за намалување на загадувањето од сообраќајот.
Меѓу барањата се засилени контроли на дизел-возилата, особено проверка на исправноста на DPF-филтрите и мерење на штетните честички во издувните гасови.
Партијата предлага и ограничување на увозот на стари дизел-автомобили и работни машини со високи емисии на загадувачки материи.
Дополнително, се бараат почести мобилни контроли на терен, со можност за санкционирање на возачите чии возила не ги исполнуваат пропишаните еколошки стандарди.
„Безбеден град“ да се користи и за еколошки контроли
Еден од главните предлози на ДОМ е проширување на употребата на системот „Безбеден град“ во насока на подобрување на квалитетот на воздухот.
Според партијата, преку препознавање на регистарските ознаки би можело да се воспостави механизам за селектирање возила кај кои постои зголемен ризик од неисправност на системите за контрола на издувните гасови.
Таквите автомобили би биле упатувани на дополнителен, вонреден еколошки преглед, каде што би се утврдувала нивната вистинска техничка исправност и нивото на емисии.
Предлогот не подразбира дека камерите сами би го мереле загадувањето од секое возило, туку дека системот би се користел како дополнителен механизам за насочување кон контроли.
За негово спроведување би била потребна координација меѓу Министерството за внатрешни работи, Град Скопје и надлежните инспекциски служби.
Бараат загадувачите да се исклучуваат од сообраќај
Од ДОМ инсистираат институциите да воспостават координиран систем преку кој возилата што ги надминуваат дозволените граници на емисии ќе бидат санкционирани и, согласно прописите, исклучувани од сообраќај.
Партијата смета дека без вакви механизми, мерките за намалување на загадувањето ќе имаат ограничен ефект.
„Не можеме да зборуваме за чист воздух сè додека граѓаните секојдневно го вдишуваат отровот од издувните гасови. Инсистираме овие мерки да влезат во конечниот план со јасни рокови и буџет, бидејќи загадувањето не се решава со стратегии на хартија, туку со конкретни механизми и контрола на терен“, порачуваат од ДОМ.
Новите барања доаѓаат во период кога Град Скопје го подготвува планот за подобрување на квалитетот на воздухот до 2031 година.
Од ДОМ очекуваат нивните предлози да бидат разгледани и вклучени во конечниот документ, со конкретни рокови, надлежности и финансиски средства за спроведување.
Засега станува збор за предлог на политичката партија, а не за усвоена мерка или нова функционалност на системот „Безбеден град“.
