Италијански научници започнаа необичен експеримент во Јадранското Море – одгледуваат млади октоподи во лабораторија и ги пуштаат во морето со една главна цел: да помогнат во борбата против инвазивниот син рак.
Проектот „Окто-Блу“ го спроведуваат истражувачи од Универзитетот во Болоња во соработка со регионот Емилија-Ромања. Идејата е да се испита дали октоподот, како природен предатор на ракови, може да помогне во ограничувањето на ширењето на сините ракови, кои во последните години предизвикуваат големи проблеми за рибарството и одгледувањето школки.
Досега во морето се пуштени околу 80.000 млади октоподи, а истражувачите планираат дополнително зголемување на бројот. Октоподите се одгледуваат во контролирани услови, а потоа се пренесуваат до одредени морски локации, каде што се поставени и вештачки засолништа направени од цемент и глина.
Целта е дел од младите единки да преживеат, да достигнат возрасна возраст и да формираат мала популација во близина на брегот.
„Го избравме октоподот бидејќи во природата е моќен предатор и се храни со ракови“, објаснил истражувачот Антонио Касалини. Според него, идејата е да се создаде популација доволно блиску до крајбрежјето за да може да помогне во контролата на ширењето на синиот рак.
<strong>Синиот рак прави големи штети</strong>
Синиот рак потекнува од атлантскиот брег на Северна Америка, а во Средоземното Море пристигнал пред неколку децении. Како еден од можните начини на негово ширење се наведуваат бродовите и баластните води.
Во последните години неговата бројност значително се зголеми, а особено погодени се италијанските крајбрежни и лагунски подрачја околу делтата на реката По.
Ракот се храни со различни морски организми, меѓу кои и млади школки, а со своите силни клешти може да ги отвора школките. Според италијанските власти, само во регионот Емилија-Ромања штетата од 2022 година достигнала речиси 17 милиони евра, додека земјоделско-рибарската организација „Колдирети“ проценува дека вкупната штета во Италија е околу 200 милиони евра.
Дополнителен проблем е неговата способност за брзо размножување. Една женка може да произведе милиони јајца, што му овозможува на видот брзо да ги обновува популациите дури и кога дел од единките ќе бидат отстранети.
<strong>Октоподите не се единственото решение</strong>
Научниците сепак нагласуваат дека експериментот има ограничувања. Обичниот октопод не живее типично во топлите и песочни води карактеристични за дел од лагуните каде што синиот рак предизвикува најголеми проблеми.
Затоа истражувачите разгледуваат и други природни предатори. Меѓу предлозите е морскиот бас, додека тимот од Универзитетот во Болоња го истражува и влијанието на јагулите, кои можат да се хранат со јајца од синиот рак.
Проектот „Окто-Блу“ започна со цел да се испита дали природниот предатор може да стане дел од стратегијата за контрола на инвазивниот вид. Првите пуштања во морето се реализирани во јуни, во близина на подводни вештачки гребени, а експериментот продолжи и во август.
Научниците сега ќе следат колку од пуштените октоподи ќе преживеат, како ќе се приспособат на морската средина и дали навистина ќе имаат влијание врз популацијата на синиот рак.
