
Бугарија откри една од најголемите операции за сајбер-шпионажа насочени против нејзините државни институции. Меѓународни хакерски групи речиси пет години имале таен пристап до владините компјутерски мрежи, од кои незаконски презеле најмалку 130 гигабајти информации, што според проценките на властите одговара на повеќе од 62 милиони страници документи.
Ова на 18 ноември го соопшти бугарскиот министер за иновации и дигитална трансформација, Иван Василев, на брифинг по седницата на Советот на министри.
Според него, станува збор за најдолготрајната позната операција за сајбер-шпионажа против бугарската државна администрација.
Хакерите имале пристап до државните системи од 2021 година
Истрагата покажала дека напаѓачите успеале да се инфилтрираат во системите што државните институции ги користат за размена на документи и службени информации.
Неовластениот пристап започнал во периодот 2021–2022 година и продолжил до август 2026 година.
Во текот на тој период, хакерските групи собирале документи и информации поврзани со функционирањето на државната администрација.
Според министерот Василев, напаѓачите користеле малициозен софтвер за да воспостават и одржуваат скриен пристап до делови од владината инфраструктура.
Новиот систем за сајбер-безбедност ја открил шпионажата
Првите сомнителни активности биле забележани по воведувањето нов национален систем за следење на сајбер-безбедноста.
Во текот на летото биле откриени необични активности во мрежата на една државна институција, по што започнала поширока техничка истрага.
Проверките покажале дека упадот не бил ограничен само на една институција, туку опфаќал повеќе делови од државната администрација.
Директорот на надлежната дирекција за сајбер-безбедност, Велизар Врбанов, објаснил дека новите механизми за надзор овозможиле да се открие активност што претходно со години останувала незабележана.
Украдени се најмалку 130 гигабајти информации
Според официјалните податоци, од државните системи биле извлечени најмалку 130 гигабајти информации, односно обем што бугарските власти го проценуваат како еквивалент на повеќе од 62 милиони страници документи.
Украдените податоци опфаќале различни аспекти од работењето на државните институции, вклучително и службена документација и комуникација.
Сепак, засега нема докази дека биле компромитирани личните податоци на бугарските граѓани.
Исто така, властите сè уште немаат утврдено за што биле користени преземените информации.
Активирани разузнавачките служби и полицијата
Поради сериозноста и обемот на упадот, инцидентот бил класифициран како сајбер-инцидент од големи размери.
Бил активиран националниот план за одговор, а во истрагата биле вклучени разузнавачките и безбедносните служби, полицијата, Министерството за одбрана и експерти за сајбер-безбедност.
Во справувањето со нападот учествувале и меѓународни партнери, меѓу кои и Агенцијата на Европската Унија за сајбер-безбедност.
Надлежните служби ги анализирале компромитираните мрежи, ги прекинувале неовластените врски и преземале мерки за спречување ново извлекување информации.
Бугарскиот министер: Го прекинавме пристапот на хакерите
Министерот Василев соопшти дека операцијата е прекината и дека напаѓачите повеќе немаат пристап до погодените државни системи.
Според него, малициозниот софтвер бил отстранет, а контролите за пристап до чувствителната инфраструктура биле дополнително зајакнати.
Сепак, министерот призна дека властите не знаат што се случило со информациите што напаѓачите ги преземале во изминатите години.
Кој стои зад нападите?
Идентитетот на хакерите и нивните евентуални организатори сè уште не е утврден.
Според досегашните сознанија, во нападите учествувале меѓународни хакерски групи чии активности биле поврзани со различни локации низ светот.
Истражителите допрва треба да утврдат дали групите дејствувале самостојно, меѓусебно координирано или по налог на странски држави и разузнавачки структури.
Врбанов оцени дека карактерот на операцијата упатува на сајбер-шпионажа, а не на вообичаен компјутерски криминал мотивиран од финансиска добивка.
Голем безбедносен предизвик за Бугарија
Откриениот случај отвора сериозни прашања за заштитата на државните информациски системи и за можноста неовластени лица со години незабележано да пристапуваат до службена документација.
Иако бугарските власти тврдат дека пристапот на напаѓачите е прекинат, истрагата продолжува со цел да се утврдат целосниот обем на последиците, идентитетот на сторителите и евентуалната употреба на украдените информации.
Случајот претставува предупредување за значењето на заштитата на дигиталната инфраструктура, особено во институциите што располагаат со чувствителни државни информации.























