САД во последните недели се соочуваат со сериозен притисок врз сопствените залихи на клучни ракети за противвоздушна одбрана, при што, според анализа цитирана од „Киев Индепендент“, е потрошена повеќе од половина од расположливиот арсенал во релативно краток временски период на интензивни операции поврзани со Иран.
Новиот извештај на Центарот за стратешки и меѓународни студии (CSIS) отвора поширока слика за реалната состојба на американските одбранбени капацитети. Документот не се фокусира само на бројки, туку и на пошироката стратегиска дилема со која се соочува Вашингтон: како да одржи баланс меѓу сопствената безбедност и поддршката за сојузниците, меѓу кои и Украина.
Во центарот на анализата се системите „Патриот“ и THAAD – две од најнапредните технологии за пресретнување воздушни закани. „Патриот“, кој веќе се користи од украинската армија, и THAAD, кој Киев настојува да го добие, се прикажани како клучни, но истовремено и ограничени ресурси во услови на зголемена глобална побарувачка.
Според податоците на CSIS, пред почетокот на актуелниот циклус на тензии, американските и сојузничките сили располагале со околу 2.330 ракети за системот „Патриот“. Од таа количина, веќе се испукани меѓу 1.060 и 1.430 ракети – што претставува значително намалување на резервите. Ситуацијата кај системот THAAD изгледа уште понапната: од приближно 360 ракети, проценките укажуваат дека се потрошени меѓу 190 и 290.
Овие бројки отвораат и една паралелна дебата, особено актуелна во Украина. Киев со месеци предупредува дека скапите пресретнувачки ракети „Патриот“ често се користат против евтини и масовно произведени дронови, како иранските „Шахед“ и нивните руски варијанти. Тоа, според украинската страна, создава непропорционален трошок и дополнително го оптоварува веќе ограничениот арсенал на ракети.
Проблемот станува уште поизразен кога се зема предвид интензитетот на руските воздушни напади. Во одредени ноќи, стотици беспилотни летала и ракети можат истовремено да бидат лансирани кон украинска територија, што ја става одбраната под постојан притисок и ја зголемува потрошувачката на најскапите пресретнувачи.
Иако Украина се обидува да ја намали зависноста од ваквите системи преку развој на поевтини алтернативи, меѓу кои и технологии „дрон против дрон“, тие решенија сè уште не можат да одговорат на заканите од балистички ракети како „Искандер-М“ или „Кинжал“. Во тие случаи, земјата останува речиси целосно зависна од западни испораки на ракети од типот PAC-3.
Во меѓувреме, производителите се обидуваат да ја засилат продукцијата. „Raytheon“, кој стои зад системот „Патриот“, работи на проширување на производството на варијантата GEM-T во Германија, но капацитетите сè уште не се целосно оперативни. Според проценките на CSIS, за значително зголемување на достапноста на ракетите PAC-3 MSE ќе бидат потребни речиси две и пол години само за стабилизирање на производството – и тоа пред да се достигне ниво кое би можело да ги покрие тековните потреби.
