Кафето за многумина е првиот „поттик“ во денот – навика без која утринската рутина тешко се замислува. Освен што носи чувство на будност и зголемена концентрација, овој напиток често се споменува и поради одредени потенцијални здравствени придобивки. Но зад таа секојдневна шолја се крие и една помалку позната страна: кофеинот може да влијае на начинот на кој дел од лековите делуваат во организмот.
Фармацевтските експерти предупредуваат дека не станува збор за причина за целосно откажување од кафето, туку за прашање на тајминг и внимателно комбинирање со терапијата. Кофеинот може да го забрза празнењето на желудникот, да влијае врз ензимите во црниот дроб и на тој начин да го промени начинот на апсорпција и разградување на одредени лекови. Резултатот понекогаш е послабо дејство, а понекогаш и засилени несакани ефекти.
Кога утринското кафе не оди со терапијата
Една од најчувствителните групи се пациентите кои користат антидепресиви. Кај дел од овие лекови, како есциталопрам, кофеинот може да ја отежне нивната апсорпција, што практично значи дека помала количина од активната супстанца стигнува до крвотокот. Кај други, пак, како кломипрамин или имипрамин, заедничкото дејство со кофеинот може да доведе до негово побавно разградување, што го продолжува и засилува ефектот – но и несаканите реакции како нервоза и внатрешен немир.
Слична внимателност се препорачува и кај терапијата за тироидна жлезда. Левотироксинот, еден од најчесто користените лекови за хипотироидизам, може значително да ја изгуби ефикасноста ако се земе заедно со кафе. Истражувањата покажуваат дека апсорпцијата може да се намали и до половина, па затоа лекарите најчесто советуваат пауза од најмалку 30 до 60 минути пред консумација на кофеин.
Лекови кои бараат целосно избегнување на кафе при земање
Кај терапијата за остеопороза правилото е уште појасно: лековите како алендронат и ризедронат треба да се земаат исклучиво со обична вода. Секоја друга течност, вклучително кафе, чај или сок, може да ја намали нивната апсорпција и да ја ослаби нивната ефикасност.
Слична претпазливост важи и за одредени лекови против настинка, особено оние што содржат псевдоефедрин. Бидејќи и кофеинот и овие препарати делуваат стимулирачки, нивната комбинација може да предизвика зголемена нервоза, забрзан пулс и чувство на немир, а кај лица со дијабетес дури и промени во нивото на шеќер во крвта.
Повеќе ризици при специфични терапии
Кај пациентите кои користат антипсихотици, како клозапин или оланзапин, кафето може да го промени начинот на кој телото ги разградува овие лекови, што понекогаш доведува до зголемена концентрација во крвта и поизразени несакани ефекти.
Лицата со астма кои се на терапија со теофилин или аминофилин исто така треба да бидат внимателни. Бидејќи овие лекови и кофеинот имаат слични стимулирачки ефекти, нивната комбинација може да ги засили несаканите реакции како главоболка, раздразливост или гадење.
Дополнително, кај терапијата со разредувачи на крв, кофеинот може да влијае врз процесот на згрутчување и да го зголеми ризикот од модринки или крварења. Некои податоци укажуваат и дека кафето може да ја промени киселоста во желудникот, што влијае на побрза апсорпција на одредени лекови и потенцијално посилен ефект од очекуваниот.
Што значи ова за секојдневната рутина
Иако списокот на можни интеракции изгледа долг, пораката на експертите е релативно едноставна: кафето не мора да се исфрли од секојдневието, но важно е да се внимава на моментот кога се пие во однос на терапијата.
Во многу случаи, доволно е мало прилагодување: кратка пауза по земањето лек или консултација со лекар или фармацевт. Така, утринската шолја кафе може да остане дел од рутината, без да ја наруши ефикасноста на терапијата.
