
Пред околу 6.500 години, илјадници години пред изградбата на големите египетски пирамиди, на бреговите на денешното Охридско Езеро постоеле праисториски заедници кои граделе живеалишта на дрвени столбови поставени во езерското дно.
Ова го потврдуваат современите научни истражувања на археолошкиот локалитет Плоча Миќов Град, во Заливот на Коските кај Градиште, во близина на охридското село Пештани.
Иако локалитетот долго време се поврзувал претежно со доцното бронзено и раното железно време, новите научни анализи покажале дека на истото место постоеле населбени фази уште во средината на петтиот милениум пред нашата ера.
Тоа значи дека дел од праисториските дрвени конструкции се стари околу шест и пол милениуми.
Повеќе од 6.000 дрвени столбови зачувани на езерското дно
Едно од највпечатливите откритија на Плоча Миќов Град се илјадниците дрвени столбови што останале зачувани под водата.
При подводните археолошки истражувања биле документирани повеќе од 6.000 остатоци од дрвени колци, на длабочина од приближно три до пет метри.
Локалитетот опфаќа површина од околу 8.500 квадратни метри.
Столбовите некогаш биле дел од конструкции што овозможувале изградба на живеалишта и други простори покрај или над езерската вода.
Сепак, археолозите нагласуваат дека сите столбови не потекнуваат од еден единствен период.
Тие претставуваат остатоци од повеќе населбински и градежни фази, разделени со долги временски интервали.
Научните анализи ја поместиле староста илјадници години наназад
Првичните археолошки истражувања ја поврзувале населбата главно со периодот од околу 1200 до 700 година пред нашата ера.
Но, меѓународните подводни истражувања спроведени во 2018 и 2019 година донеле значително поинакви сознанија.
Научниците од Универзитетот во Берн, во соработка со македонски археолози, примениле современи методи за определување на староста на зачуваното дрво.
Користени биле дендрохронологија, односно анализа на годишните прстени на дрвјата, и радиојаглеродно датирање.
Резултатите покажале дека на локалитетот постоеле неолитски населбински фази приближно меѓу 4600 и 4300 година пред нашата ера.
Дополнително, идентификувани биле градежни активности од бронзеното време, околу 1800, 1400 и 1300 година пред нашата ера.
Со тоа, научниците потврдиле дека овој простор бил користен во повеќе различни праисториски периоди.
Како се граделе куќи над езерската вода?
Праисториските жители користеле дрвени столбови кои биле забивани во езерското дно, а над нив поставувале потпорни конструкции.
Ваквиот начин на градење барал добро познавање на дрвото како материјал, избор на соодветни локации и организирана работа.
Изградбата на населби во непосредна близина на езерото им овозможувала на заедниците пристап до вода и други природни ресурси.
Се претпоставува дека дел од живеалиштата биле поставени на дрвени платформи што ги поврзувале одделните конструкции.
Денешниот Музеј на вода во Заливот на Коските претставува реконструкција на ваков тип праисториска населба.
Таа им овозможува на посетителите да добијат претстава за изгледот на древните живеалишта, иако не е целосна копија на една конкретна археолошки потврдена градежна фаза.
Охридското Езеро зачувало остатоци од древниот секојдневен живот
Една од најзначајните карактеристики на Плоча Миќов Град е зачуваноста на органските материјали под водата.
Археолозите документирале културни слоеви дебели до околу 1,7 метри, кои содржат остатоци од праисториските активности.
Водната средина, под одредени услови, овозможува дрвото и другите органски материјали да останат зачувани многу подолго отколку на сувоземните археолошки локалитети.
Покрај дрвените столбови, пронајдени се керамички садови, камени и кремени алатки, животински коски и други предмети.
Овие наоди им помагаат на научниците да истражуваат што јаделе праисториските жители, како ги изработувале своите предмети и како ги организирале секојдневните активности.
Меѓународни научници го истражуваат праисториското наследство на Охрид
Значајните научни откритија се резултат на соработката меѓу Универзитетот во Берн, Музејот во Охрид и Центарот за истражување на предисторијата од Скопје.
Истражувањата биле спроведени со современи подводни археолошки методи, детално документирање на дрвените остатоци и лабораториски анализи.
Резултатите биле претставени во повеќе меѓународни научни публикации, меѓу кои и трудови посветени на дендрохронологијата и праисториските наколни населби во Јужна Европа.
Научните анализи покажуваат дека Охридското Езеро зачувало исклучително важни податоци за неолитските и бронзенодопските заедници на Балканот.
Плоча Миќов Град – сведоштво за животот пред 6.500 години
Археолошките откритија во Заливот на Коските претставуваат значаен придонес за разбирањето на европската праисторија.
Тие покажуваат дека на територијата на денешна Македонија постоеле заедници кои уште пред шест и пол милениуми располагале со развиени практични знаења за градење и користење на природните ресурси.
Истовремено, зачуваните дрвени конструкции овозможуваат реконструкција на различни периоди од развојот на населбите и нивното приспособување на езерската средина.
Со тоа, Плоча Миќов Град останува едно од највредните подводни археолошки наоѓалишта во Македонија и важен локалитет за истражување на праисториските заедници во Европа.























