„Црниот петок“ во 2026 година паѓа на 27 ноември, ден по американскиот Ден на благодарноста. За многу купувачи тоа е датум за следење попусти, а за трговците еден од најзначајните денови во сезоната на празнично купување.
Но, зад името стои историја што често се прераскажува со мешање на два различни настана: финансиската криза од 1869 година и подоцнежните гужви во американскиот град Филаделфија.
На 24 септември 1869 година американскиот пазар на злато доживеал драматичен пад, по обидот на финансиските шпекуланти Џеј Гулд и Џим Фиск да ја зголемат цената преку масовно купување. Денот останал познат како „Црн петок“, но тој настан не е директното потекло на името на денешниот ден на попусти.
Употребата на називот за петокот по Денот на благодарноста најчесто се поврзува со Филаделфија во средината на минатиот век. Полицијата го користела за да ги опише големите гужви и сообраќајниот метеж предизвикани од купувачите и посетителите што пристигнувале и за традиционалниот натпревар меѓу екипите на американската армија и морнарица.
Подоцна се проширило и попозитивно објаснување: дека на овој ден трговците преминуваат од загуба, означена со црвено во сметководствените книги, во добивка, означена со црно. Сепак, ова толкување се појавило подоцна и не се смета за првичното потекло на називот поврзан со купувањето.
Со текот на времето, „Црниот петок“ станал меѓународно препознатлив трговски настан. Иако годинава датумот е 27 ноември, понудите на продавниците може да започнат порано или да продолжат и по тој ден.
