Изминатата недела, на 4 март заврши 33-иот Копаоник бизнис форум, на кој во текот на четири дена беа одржани 35 панели, три пленарни сесии и шест специјални настани, со учество на повеќе од 200 панелисти и над 1.500 претставници од бизнис-заедницата, академскиот сектор, државните институции и меѓународните организации.
Форумот, според зборовите на Александар Влаховиќ, претседател на Сојузот на економисти на Србија, потврди дека е место каде што се покренуваат важни економски и општествени прашања кои дури подоцна доаѓаат во фокусот на јавниот дискурс.
„И овогодишниот Копаоник бизнис форум покажа дека претставува изразен мрежен хаб. Тука се присутни сите клучни учесници во економскиот и општествениот живот, а во текот на четирите дена беа одржани бројни деловни состаноци, што претставува посебен квалитет на Форумот. Исто така, претставниците на Владата на Република Србија – претседателот на Владата, потпретседателот на Владата и министерот за финансии, други министри од економските ресори, како и гувернерот на Народната банка – имаа можност да ги претстават резултатите од фискалната и монетарната политика, како и воопшто резултатите од јавните политики во изминатиот период и да ги презентираат плановите за оваа и за наредните години. Тоа беше можност во дијалог со претставниците на бизнис-заедницата и академската заедница, тие планови да се тестираат и критички да се разгледаат“, ги сумираше Александар Влаховиќ првите впечатоци од Копаоник бизнис форумот.
Форумот наметна низа теми кои се интересни за бизнис-заедницата, но и за поширокото општество во целина.
„Оваа година се разговараше за декарбонизацијата, за идната CBAM такса, нешто што станува наша реалност почнувајќи од 1 јануари. Ја отворивме и првата тема за економијата на дестинацијата, како и за можностите за развој на конгресниот туризам кај нас, имајќи ги предвид сите капацитети што во меѓувреме се отворени и кои ќе бидат отворени со завршувањето на инфраструктурата на Сава центарот и комплексот околу EXPO 2027. Традиционално зборуваме и за образованието и за младите.“
Влаховиќ потсети и дека централната тема на Форумот беше „Индустриската политика во функција на долгорочниот и одржлив развој на Србија“.
„Токму разгледувајќи ја централната тема, дојдовме до различни согледувања, како што е фактот дека една од клучните алатки на индустриската политика е квалитетно реформираното образование. Зборувавме и за културата како двигател на економскиот развој на Србија, а неизбежна тема што се провлекуваше низ повеќе панели беше вештачката интелигенција и нејзината примена во деловната трансформација. Секако, имавме и критичко согледување на макроекономската рамка на Западен Балкан и Србија од страна на нашите угледни академици, но исто така и низа панели посветени на проблемите на индустријата, финансискиот и реалниот сектор. Сè на сè, мислам дека учесниците на форумот имаа можност да се запознаат со најновите движења во одделни индустрии.“
Индустриската политика е алатка на јавните политики што треба да ја искористиме во идниот период за да дефинираме нов модел на раст, со цел повеќе да не проектираме модел на раст кој се базираше на евтина работна сила, на прилив на странски директни инвестиции и на државни капитални вложувања.
„Тој модел беше добар во претходниот период и постигна извонредни ефекти во однос на невработеноста, имајќи предвид дека во 2012 година секој четврти работоспособен човек во Србија беше невработен, додека денес стапката на невработеност е под 9%. Од друга страна, околностите се променија. Се променија и глобалните услови, кои не ни одат во прилог – не само нам, туку на сите мали отворени економии, а тоа е геополитичката криза и поликризата што започна во 2022 година, која силно ја почувствувавме минатата година со значително намалување на странските директни инвестиции. Од друга страна, ние повеќе не сме дестинација со евтина работна сила, и тоа за среќа се промени. Затоа државата преку индустриските политики мора да ги насочува идните приватни инвестиции кон гранки со повисока технолошка содржина. Треба да се фокусира на продуктивноста, на конкурентноста, на нето-извозот како двигател на растот и на домашните приватни инвестиции, кои во моментов изнесуваат само 2% од нашиот бруто-домашен производ, а треба да бидат 9% за да претставуваат баланс на тековната потрошувачка и државните капитални инвестиции. Тоа не може да биде одржливо на долг рок и затоа зборуваме за индустриска политика, а во рамките на тоа, и за продолжување на вложувањата во дигиталната инфраструктура, примена на вештачката интелигенција. Сето тоа заедно би придонело за квалитетен и одржлив раст кој би рефлектирал значително повисоки стапки на раст и, од друга страна, би значел напредок во животниот стандард на населението“, заклучи Влаховиќ.
