Денес се одбележуваат девет години откако почина Вања Лазарова, неприкосновената ѕвезда на македонската изворна музика, чиј глас трајно ја одбележа културната меморија на земјата. Родена во 1930 година во село Страцин, Кратовско, Лазарова уште како дете покажала исклучителен талент и љубов кон народната песна.
Нејзината кариера се развивала на повеќе фронтови: како солистка во Македонскиот народен театар и во ансамблот „Танец“, таа ја презентирала македонската традиција на сцени низ целиот свет. Настапот во „Royal Albert Hall“ во Лондон, пред британската кралица Елизабета Втора, останува како еден од врвните моменти во нејзината кариера.
Вања Лазарова снимила голем број изворни народни песни, соработувала со значајни музички имиња и оставила богат архив на Македонска радио-телевизија. Особено запаметена е соработката со групата Анастасија за музиката во култниот филм „Пред дождот“ на Милчо Манчевски.
Песните „Со маки сум се родила“, „Параходот ми замина“ и „Легнала Ѓурѓа на рамно гумно“ ја пренесуваат душата на македонската традиција, а нејзиниот глас останува препознатлив симбол на македонската културна наследство. За својот придонес во уметноста, Лазарова била наградена со „11 Октомври“ и со признание за животно дело на фестивалот „Цветници“.
